TR EN

Haberler

Geçmişten günümüze fikri mülkiyet günü

Dünya genelinde artan ticaret hacmi ve beraberinde getirdiği rekabet fikri mülkiyet haklarının ülkeler arasında paralel bir koruma sağlanması için yapılan çalışmalar pek çok uluslararası anlaşmayla sonuçlanmıştır.

Dünyada fikri mülkiyet haklarının korunmasını ve yaratıcı etkinliği teşvik etmek amacıyla Birleşmiş Milletlerin özelleşmiş 17 örgütünden birisi olan Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı/WIPO 14.07.1967 tarihinde Stockholm'de imzalanan bir Anlaşmayla kurulmuştur. Bugün WIPO 116 ülkeden 1238 personeli ile 185 üye ülke sayısı ile dinamik bir yapıya sahiptir ve 24 anlaşmayı yönetmektedir.

 

WIPO inovasyonun ve yaratıcılığın stimülasyon araçları olan patent, marka, tasarım, telif hakkı gibi fikri mülkiyetin kullanımına adanmış bir örgüt olarak ulusal fikri mülkiyet hukukunu armonize etmeye yönelik çalışmaları da halen Cenevre'de devam etmektedir. Ekonominin temel unsurları haline gelen fikri mülkiyet haklarını ne denli önemli olduğu gerçeği Ekim 1999 tarihinde WIPO'nun Genel Kurulu tarafından özel bir günün  Dünya Fikri Mülkiyet Günü olarak anılması ile kabul edilmiştir. Öneri ise 09.08.1999 tarihindeki  WIPO'nun Çin Delegasyonuna aittir. WIPO her sene bu yüzden her 26 Nisan gününü Dünya Fikri Mülkiyet Günü olarak anmaktadır ve patentlerin, markaların doğum gününü kutlamaktadır.

 

Bu kutlama etkinliği 2000 yılında "patentlerin, telif haklarının, markaların ve tasarımların günlük hayatta nasıl etkide bulundukları bilincini artırmak" ve " yaratıcılığı ve mucitler ve yenilikçiler tarafından dünya üzerindeki toplumlara yapılan katkıları kutlamak" amacıyla kabul edilmiştir. Bu etkinliği kutlamak için 26 Nisan gününün seçilmesinin nedeni ise WIPO'nun kuruluşuna yönelik Anlaşmanın 26 Nisan 1970 tarihinde yürürlüğe girmesidir.

 

WIPO 2001'den itibaren Dünya Fikri Mülkiyet Gününü kutlarken tüm ülkelerde fikri mülkiyet konusunda bir farkındalık yaratmak üzere her sene bir mesaj veya temayı da beraberinde bağdaştırmayı hedeflemiştir:

 

Geçmişten günümüze verilen mesajlar aşağıdaki gibi listelenebilir:

 

2001 Bugünden Geleceği Yaratma/Creating the Future Today

2002 Yaratıcılığı Teşvik Etme/Encouraging the Creativity

2003 Fikri Mülkiyeti İş Alanınız Yapınız/Make Intellectual Property Your Business

2004 Yaratıcılığı Teşvik Etme/Encouraging the Creativity

2005 Düşün, Hayat Et, Yarat/Think, Imagine, Create

2006 Bir Fikir İle Başlamaktadır/It Starts With an Idea

2007 Yaratıcılığı Teşvik Etme/Encouraging the Creativity

2008 İvovasyonu Kutlama ve Fikri Mülkiyete olan Saygısının Desteklenmesi/Celebrating innovation and promoting respect for intellectual property

2009 Yeşil İnovasyon/Green Innovation

2010 İnovasyon- Dünyayı Bağlama/Innovation- Linking the World

2011 Geleceği Tasarlama/Designing the Future

2012 Vizyoner Yenilikçiler/Visionary Innovators

 

En son 26 Nisan 2012 tarihinde "Vizyoner Yenilikçi Semineri" ile Dünya Fikri Mülkiyet Günü Türk Patent Enstitüsü'nün etkinlikleri arasında yer aldı. Seminer açılış konuşmasında Türk Patent Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Habip Asan'ın açıkladığı veriler Türkiye'nin Fikri Mülkiyet konusunda ne kadar yol katettiğinin göstergesidir. Türkiye 2011 yılında 118.000 marka başvurusu ile ulusal ofis olarak Avrupa'nın zirvesine oturmuştur.  2011 senesinde başvuruların %60'ı on-line yapılmıştır ve yakında zamanda başvurularda elektronik fatura sistemine devreye girmesiyle işlemlerin çok daha etkin bir şekilde tamamlanabilmesi hedeflenmektedir. Patent başvurularında artışlar istikrarlı bir şekilde sürmektedir, örneğin 1995 yılında 1 yılda yapılan patent başvurusu artık 2 haftada yapılabiliyor. 01.01.2005'ten itibaren patent başvuruları için araştırma ve inceleme işlemlerini kendi bünyesinde yürütmeye başlayan Türk Patent Enstitüsü, uzmanların bu hususta kendilerini geliştirdiklerini ve 2016 senesine kadar tüm patent başvurularının araştırma ve inceleme raporlarının Enstitü bünyesinde hazırlanması öngörülmüştür. Fikri mülkiyet alanındaki bir diğer sevindirici gelişme ise 2011'de Türk Patent Enstitüsü'nün Almanya ile birlikte yürüttüğü eşleştirme projesi kapsamında Cumhuriyet tarihindeki en yoğun faaliyet yılı olmasıdır. Ayrıca 2023 yılında 50 bin yerli patent başvurusunun yapıldığı bir Türkiye hedeflendiği belirtilerek, Üniversite yönetici kadroları ile fikri mülkiyet konusunda bilgiçlendirmeye yönelik çalışmaların yapıldığını, Kobilerin ve projelerin desteklenmesi gerektiğini vurgulandı.

 

Sanayicilerin, üniversitelerin, girişimcilerin, üreticilerin, buluş sahiplerinin toplumun gelişmesinde yaptıkları katkıların vurgulanması ve fikri mülkiyet konusunda bilincin artırılması açısından yapılan çalışmalarında çok büyük mesafe alındığının altını çizen Deriş Patent ve Marka Acentanlığı AŞ- Patent Vekili Elisavet Yakovidis Çinlemez "ülkemizde de Dünya Fikri Mülkiyet Günü Türk Patent Enstitüsü nezdinde 2005 tarihinden itibaren her yıl kutlandığını, ülkenin ekonomik ve teknolojik gelişimini sağlamakta etkin bir rol oynayan fikri mülkiyet haklarının korunması ülkesel sınırlar dışında globalleşmenin bir sonucu olarak uluslararası platformda korunmasına yönelik bilincin arttığını ve bu vesile ile artık 26 Nisan Fikri Mülkiyet gününde patentlerin ve markaları kutlamanın mümkün olduğunu" söyledi.